Sümer Uygarlığında Matematik

Sayı saymaya başlayan ilk insanlardan uygarlıklara gelinceye dek pek fazla bir değişme olmadığı izlenmektedir. İlk insanlar sadece 1 ve 2 yi bulabildiler. Bu iki sayının bazı nedenlere bağlı , ayrıcalıklı bazı özellikleri bulunduğu sanılmaktadır. Örneğin Sümer uygarlığında 1 ve 2 ile kadın ve erkek aynı sembollerle gösteriliyor hatta 1 ve 2 yi ben ve sen olarak kullanan bazı toplumlarda vardı. Bunlardan daha büyük olan sayılar çok sonraları bulunuyordu. Sümerler ilk önceleri 60 lı sistemi kullanıyordu . Bunun bazı nedenleri olduğu saptanmıştır. Bu sistemin bazı uygulamaları günümüze kadar gelebilmiştir. Örneğin 60 dk nın 1 saat, 60 saniyenin 1 dakika ,60 salisenin 1 saniye etmesi gibi…

Aritmetik tarihi nin en önemli bilimcilerinden biri kabul edilen bu sistem için ilk görüş 4.yüzyılda İskenderiyeli Theon’un bildirisindedir. Bu yunanlıya göre ,60 ın taban olarak seçilmesi, en çok böleni bulunan sayı olmasıdır. Gerçekten de 60 a varıncaya kadar olan sayılar dikkate alınırsa,60 ın 1,2,3,4,5,6,10,12,15,20,30,60 gibi tam tamına 12 adet tam böleni olduğu görülür.

Venedikli Formaleoni’nin ortaya koyduğu görüşe göre, Sümerler bunu tamamıyla doğal bir şekilde bulmuşlardır. 360 a yuvarlanmış bir yılın günleri sayısını ve dairenin 360 dereceye bölünmesini, görüşü için temel gerekçeler olarak göstermiştir.

Sümer uygarlığındaki gelişmeler sadece sayılar ve sayılamadan ibaret değildir. Onların M.Ö. 2500 yıllarında çarpım tablosu kullandıkları, alan ve oylum hesapları yapabildikleri, daire alanı ve silindir oylumunu bulmada pi sayısını kullandıkları, pi nin değeri olarak 3,125 sayısını aldıklarının bilindiği iddia edilmektedir.

Sümerlerin ikinci dereceden denklemlerle ifade edilen geometri problemlerini çözebildiklerini ileri sürenlere de rastlanılmaktadır.